برای تاسیس شرکت در ابتدای امر ، باید یک نام مناسب برای شرکت خود انتخاب کنید . سپس باید نوع شرکت و همچنین موضوع فعالیت شرکت خود را مشخص کنید . در قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران ۷ نوع شرکت قابل ثبت می باشند که در ادامه به طور کامل انواع شرکت را معرفی و توضیح می دهید . در کل بیشتر شرکت های ثبت شده در کشور ایران از نوع ثبت شرکت سهامی خاص و یا ثبت شرکت با مسئولیت محدود می باشند .

مطابق کتاب قانون تجارت در ایران ، همه شرکت ها دارای شخصیت حقوقی هستند و به انواع مختلفی تقسیم می شوند که هر کدام دارای تقسیم اختیارات ، مسئولیت ها ، سرمایه مورد نیاز ، نحوه تصمیم گیری و … می باشند که به این نوع موارد صورتجلسات یک شرکت گفته می شود .

انواع مختلف شرکتها

مطابق با ماده ۲۰ قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران ، شرکت های تجاری به هفت نوع طبقه بندی می شوند که عبارت اند از :

  1. شرکت سهامی ( سهامی خاص / سهامی عام )
  2. شرکت با مسئولیت محدود
  3. شرکت مختلط غیر سهامی
  4. شرکت مختلط سهامی
  5. شرکت تضامنی
  6. شرکت نسبی
  7. شرکت تعاونی تولید و مصرف

ثبت شرکت سهامی

شرکت های سهامی ، سرمایه آنها میان شرکا تقسیم می شود و هر یک از شرکاء نیز به نسبت سرمایه آورده در مقابل شرکت مسئولیت دارد . در شرکت های سهامی تعداد شرکا نباید کمتر از سه نفر باشد . شرکت های سهامی به دو نوع تقسیم می شود ، در نوع اول که ثبت شرکت سهامی عام نام دارد بخشی از سرمایه شرکت را به واسطه فروش سهام به مردم تامین می کنند ، به عبارت دیگر سرمایه شرکت از طریق پذیره نویسی کسب می شود که حداقل ۵۱ درصد سهام آنان از طریق بورس به عموم مردم واگذار می شود . اما در نوع دوم که ثبت شرکت سهامی خاص نام دارد سرمایه شرکت از طریق موسسین تامین می گردد .

در هنگام تاسیس هر یک از انواع شرکت های سهامی ذکر واژه ” عام ” برای شرکتهای سهامی عام و همچنین ذکر واژه ” خاص ” برای شرکتهای سهامی خاص الزامی می باشد . یکی از تفاوت های این دو نوع شرکت در سرمایه اولیه تشکیل شرکت می باشد ، برای ثبت شرکت سهامی خاص حداقل سرمایه ۱۰۰ هزار تومان می باشد و برای شرکت سهامی عام حداقل سرمایه ۵۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است .

در شرکت سهامی خاص تمامی سهام شرکت در دست اعضاء هیئت مدیره و سهامدارانی می باشد که نام آنها در اساسنامه شرکت درج شده است و فقط در صورتی سایرین می توانند از این نوع سهام شرکت برخوردار شوند که با استفاده از تنظیم صورتجلسه ورود به شرکت و انتقال سهام  ، بخشی از سهم شرکت را از آن خود کنند .

ثبت شرکت با مسئولیت محدود

در این نوع شرکت ، دو یا چند نفر برای امور تجارتی می توانند شرکت با مسئولیت محدود را تشکیل دهند که هر کدام از شرکاء بدون اینکه نیاز باشد سرمایه به سهام تقسیم شود تنها به اندازه میزان سرمایه خود در شرکت در مقابل تمام بدهی ها و سود شرکت مسئولیت دارند . همچنین در زمان تاسیس شرکت مسئولیت محدود حتما باید عبارت ” با مسئولیت محدود ” در انتهای اسم شرکت قرار گیرد ، در غیر این صورت نوع شرکت به شرکت تضامنی تغییر می یابد و در مقابل اشخاص ثالث تابع مقررات شرکت تضامنی می باشد .

در هنگام ثبت شرکت با مسئولیت محدود حداقل سرمایه اولیه ۱۰۰ هزار تومان می باشد و در شرکتنامه نیز باید به صراحت قید شده باشد که سهم الشرکه های غیرنقدی هر کدام از شرکاء به چه میزان تقویم شده است .

ثبت شرکت تضامنی

شرکت تضامنی به شرکتی گفته می شود که با نام ویژه به منظور امور تجاری بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی شکل می گیرد و اگر سرمایه شرکت برای پرداخت بدهی ها کافی نباشد هر یک از شرکاء برای پرداخت تمام قروض شرکت مسئولیت دارند و هر قراردادی که بین شرکا برخلاف این موضوع منعقد شود ، در مقابل اشخاص منتفی می باشد . هنگام انتخاب اسم باید عبارت ” شرکت تضامنی ” و حداقل اسم یک نفر از شرکاء قید شود . همچنین اگر تعداد شرکا زیاد باشد باید اسم یکی از شرکایی ذکر شده است عبارتی از قبیل ” ….. و شرکا ”  و یا  ” ….. و برادران ”  ذکر گردد .

شرکت مختلط غیرسهامی

شرکت مختلط غیرسهامی، شرکتی است که برای امور تجاری تحت نام مخصوصی بین یک یا چند نفر شریک ضامن و یک یا چند نفر شریک با مسئولیت محدود، بدون انتشار سهام، تشکیل می‌شود. شریک ضامن، مسئول کلیه‌ی قروضی است که ممکن است علاوه بر دارایی شرکت پیدا شود. شریک با مسئولیت محدود، کسی است که مسئولیت او فقط به میزان سرمایه‌ای است که درشرکت گذارده و یا بایستی بگذارد. در اسم شرکت باید عبارت «شرکت مختلط» ‌و لااقل اسم یکی از شرکای ضامن، قید شود.

شرکت مختلط سهامی

شرکت مختلط سهامی، شرکتی است که تحت نام مخصوص بین یک عده شرکای سهامی و یک یا چند نفر شریک ضامن تشکیل می‌شود.شرکای سهامی کسانی هستند که سرمایه‌ی آنها به صورت سهام یا قطعات سهام متساوی القیمه درآمده و مسئولیت آنها تا میزان همان سرمایه‌ای است که در شرکت دارند. شریک ضامن کسی است که سرمایه‌ی او به صورت سهام درنیامده و مسئول کلیه‌ی قروضی است که ممکن است علاوه بر دارایی شرکت پیداشود .در صورت تعدد شریک ضامن، مسئولیت آنها در مقابل طلبکاران و روابط آنها با یکدیگر، تابع مقررات شرکت تضامنی خواهد بود. در نام شرکت باید عبارت «شرکت مختلط»‌ ‌و لااقل اسم یکی از شرکای ضامن قید شود.

شرکت نسبی

شرکت نسبی شرکتی است که برای امور تجاری، تحت نام مخصوص بین دو یا چند نفر تشکیل می‌شود و مسئولیت هریک از شرکا به نسبت سرمایه‌ای است که در شرکت گذاشته است. در اسم شرکت نسبی عبارت «شرکت نسبی» و لااقل اسم یکی از شرکا باید ذکر شود؛ در صورتی که اسم شرکت مشتمل بر اسامی تمام شرکا نباشد؛ بعد از اسم شریک یا شرکایی که ذکر شده عبارتی از قبیل «و شرکا» و «‌و برادران» ضروری است.

شرکت تعاونی

به موجب ماده‌ی۱۷ قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران، «شرکت تعاونی، شرکتی است که تمام یا حداقل ۵۱% سرمایه‌ی آن به وسیله‌ی اعضا در اختیار شرکت تعاونی قرارگیرد و وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، شرکت‌های دولتی و وابسته به دولت و تحت پوشش دولت، بانک‌ها،‌ شهرداری‌ها، شوراهای اسلامی کشوری، بنیاد مستضعفان و سایر نهادهای عمومی می‌توانند جهت اجرای بند ۲ اصل ۴۳ از راه وام بدون بهره یا هر راه مشروع دیگر از قبیل مشارکت، مضاربه، مزارعه، ‌مساقات، اجاره، اجاره به شرط تملیک، بیع شرط، فروش اقساطی و صلح، اقدام به کمک در تأمین یا افزایش سرمایه‌ی شرکت‌های تعاونی نمایند؛ بدون آن که عضو باشند.

تبصره: در مواردی که دستگاه‌های دولتی در تأسیس تعاونی، شریک می شوند؛ ظرف مدتی که با موافقت طرفین درضمن عقد شرکت، تعیین خواهد شد؛ سهم سرمایه‌گذاری دولت به تدریج بازپرداخت و صددرصد سرمایه به تعاونی تعلق خواهدگرفت. مطابق ماده‌ی ۲۶ همان قانون: «تعاونی‌های تولیدی، شامل تعاونی‌هایی است که در امور مربوط به کشاورزی، دام داری، ‌دام پروری، پرورش و صید ماهی، شیلات، صنعت، معدن، ‌عمران شهری و روستایی و نظایر اینها فعالیت می‌نمایند» و به موجب ماده‌ی ۲۷: «‌تعاونی‌های توزیع، عبارتند از تعاونی‌هایی که نیاز مشاغل تولیدی و یا مصرف کنندگان عضو خود را در چهارچوب مصالح عمومی و به منظور کاهش هزینه‌ها و قیمت‌ها تأمین می‌نمایند». تبصره‌ی ماده‌ی ۲۸: ‌«‌تعاونی‌های موضوع این قانون با رعایت قوانین و مقررات می‌توانند به امر صادرات و واردات در موضوع خود بپردازند».

مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت

هر شرکت بنا بر موضوع و نوعی که دارد مدارک مختلفی برای ثبت نیاز دارد. که می توانید در صفحه هر کدام به طور کامل در موردشان بخوانید. ولی در حالت کلی، مدارک هویتی تمامی شرکا و سهامداران و بازرسین، گواهی عدم سوء پیشینه اعضای هیئت مدیره و بازرسین، داشتن آدرس و کدپستی، نام برای شرکت، موضوع، نام و سمت و سهام هر یک از سهامداران یا شرکا و اعضای هیئت مدیره و وضعیت حق امضای شرکت باید مشخص شود.

  • کپی مدارک هویتی شامل شناسنامه و کارت ملی ، گواهی عدم سوء پیشینه مدیر عامل و اعضای هیات مدیره، کپی شناسنامه و کارت ملی و گواهی عدم سوء پیشینه بازرس اصلی و علی البدل ( در شرکت های سهامی خاص )
  • نام شرکت
  • موضوع فعالیت شرکت
  • میزان سرمایه شرکت
  • آدرس شرکت ( می بایست فقط در محدوده منطقه ثبتی باشد )
  • تعیین سهامداران و میزان سهام آن ها
  • تعیین مدیران شرکت و سمت آن ها ( مدیر عامل ، رییس هیات مدیره ، نایب رییس هیات مدیره )
  • اسامی اشخاصی که حق امضا دارند.
  • تعیین بازرسین شرکت ( مخصوص شرکت های سهامی خاص)

شرایط ثبت شرکت

  • اعضای هیات مدیره و مدیر عامل هیچ گونه شغل دولتی نداشته باشند .
  • مدیر عامل نباید مدیر عامل شرکت دیگری باشد .
  • در شرکت سهامی خاص، دو بازرس اصل و علی البدل باید وجود داشته باشد.

بازرسان مجاز باید دارای شرایط ذیل باشد :

  1. حسن شهرت و عدم محکومیت کیفری موثر
  2. حداقل مدرک تحصیلی لیسانس در یکی از رشته های متناسب با وظایف محوله
  3. داشتن حداقل ۵ سال سابقه کار مفید
  4. عدم اشتغال به نمایندگی در مجلس شورای اسلامی

افراد ممنوع الانتخاب به سمت بازرس :

طبق ماده ۱۴۷ اشخاص ذیل نمی توانند به سمت بازرسی شرکت سهامی انتخاب شوند :

  • اشخاص مذکور در ماده ی ۱۱۱ قانون تجارت (محجورین،ورشکستگان و محرومین از حقوق اجتماعی)
  • مدیران و مدیر عامل شرکت
  • اقرباء سببی یا نسبی مدیران و مدیر عامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم
  • هر شخصی که خود یا همسر از اشخاص مذکور در بند ۲ موظفاَ حقوق دریافت می دارد.